EVALUACIÓN CUALITATIVA DEL PATRIMONIO GEOMORFOLÓGICO DE LA SERRA DE TEIXEIRA-PB, NORESTE DE BRASIL
DOI:
https://doi.org/10.5433/2447-1747.2026v35n1p251Palabras clave:
Patrimonio Geomorfológico, Sierra de Teixeira, GeoformasResumen
El patrimonio geomorfológico engloba formas de relieve, suelos y depósitos relacionados, considerando su formación, estado de conservación, rareza, originalidad, grado de vulnerabilidad y la forma como estos elementos se organizan en el espacio. Así, se utilizó como base metodológica la revisión bibliográfica y la aplicación del método de inventario de Araújo (2021), por su valor científico y estético, geoformas del patrimonio geomorfológico de Serra de Teixeira, Paraíba, Brasil. Así, se realizó el inventario de los siguientes geositios: i) Pico do Jabre; ii) Pedra do Tendó; iii) Pedra do Cabloco; iv) Pedra do Vento; v) Pedra das Cajazeiras; vi) Poço do Cafundó y Cachoeira do Ó. A través de este estudio, fue posible identificar y caracterizar estos geositios y clasificarlos como geositios.
Descargas
Citas
ARAÚJO, Isa Gabriela Duarte. Geomorfodiversidade da zona costeira de Icapuí/CE: definindo geomorfossítios pelos valores científico e estético. 2021. Dissertação (Mestrado em Geografia) - Universidade Federal do Rio Grande do Norte, Caicó, 2021.
BASTOS, Frederico de Holanda; LIMA, Danielle Lopes de Sousa; CORDEIRO, Abner Monteiro Nunes; MAIA, Rubson Pinheiro. Relevos graníticos do nordeste brasileiro: uma proposta taxonômica. In: CARVALHO JÚNIOR, Osmar Abílio de; GOMES, Maria Carolina Villança; GUIMARÃES, Renato Fontes; GOMES, Roberto Arnaldo Trancoso (org.). Revisões de literatura da geomorfologia brasileira. Brasília, DF: Selo Caliandra, 2022. v. 1. p. 733-758. Disponível em: https://www.researchgate.net/publication/356469833. Acesso em: 28 jan. 2025. DOI: https://doi.org/10.26512/9786586503852.c26
BORBA, André Weissheimer. Geodiversidade e geopatrimônio como bases para estratégias de geoconservação: conceitos, abordagens, métodos de avaliação e aplicabilidade no contexto do Estado do Rio Grande do Sul. Pesquisas em Geociências, Porto Alegre, v. 1, n. 38, p. 3-14, 2011. DOI: https://doi.org/10.22456/1807-9806.23832
BRILHA, José Bernardo Rodrigues. Patrimônio geológico e geoconservação: a conservação da natureza na sua vertente geológica. São Paulo: Palimage, 2005.
CARVALHO, Islane Pinto de. Avaliação do patrimônio geomorfológico do Maciço de Uruburetama e entorno, Ceará, Brasil: potencialidades para o desenvolvimento do geoturismo. 2023. Dissertação (Mestrado em Geografia) – Universidade Estadual do Ceará, Fortaleza, 2023.
CARVALHO, Islane Pinto; CORDEIRO, Abner Monteiro Nunes; BASTOS, Frederico de Holanda. Patrimônio geomorfológico da vertente seca do Maciço de Uruburetama e entorno, Ceará, Nordeste do Brasil. Confins: Revista Franco-Brasileira de Geografia, São Paulo, v. 54, n. 54, p 1-22, 2022. DOI: https://doi.org/10.4000/confins.44348
CLAUDIO, Sérgio; CÍCERO, Alessandro Felipe. Geologia. In: CLAUDIO, Sérgio; LINS, Cláudio Alves da Costa; SOUZA, Eurico Carlos de. Programa levantamentos geológicos básicos do Brasil, Estados de Pernambuco e Paraíba, Folha SB.24-Z-D-I – Patos. Escala 1:100.000. Brasília: DNPM/CPRM, 1991. p. 39-40.
DIAS, Maria Aparecida Vieira; XAVIER, Ricardo Almeida; SOUZA, Natan Rodrigues Lopes de; BORGES NETO, Isaac Oliveira. Caracterização da geodiversidade na área do Parque Estadual do Pico do Jabre, no Estado da Paraíba. In: SIMPÓSIO NACIONAL DE GEOMORFOLOGIA, 14., 2023, Corumbá. Anais [...]. Corumbá: Universidade Federal de Mato Grosso do Sul, 2023. p. 524-532.
DINIZ, Marco Túlio Mendonça; ARAÚJO, Isa Gabriela Delgado de; TERTO, Maria Luiza de Oliveira; SILVA, Sandro Damião Ribeiro da. Nem paisagem, nem geossistema, geoforma como categoria fundamental da geomorfodiversidade. William Morris Davis: Revista de Geomorfologia, Sobral, v. 1, n. 1, p. 251-263, 2020. DOI: https://doi.org/10.48025/ISSN2675-6900.v1n1.p251-263.2020
FRANCISCO, Paulo Roberto Melo; SANTOS, Diego. Climatologia do estado da Paraíba. Campina Grande: Universidade Federal de Campina Grande, 2017.
GRAY, Murray. Geodiversity: valuing and conserving abiotic nature. Londres: John Wiley & Sons Ltd., 2013.
IBGE. Download. Rio de Janeiro: IBGE. 2022. Disponível em: https://www.ibge.gov.br/geociencias/downloads-geociencias.html. Acesso em: 15 jul. 2025.
IBGE. População. Rio de Janeiro: IBGE. 2023. Disponível em: https://cidades.ibge.gov.br/. Acesso em: 4 nov. 2023.
MAIA, Rubson Pinheiro; BASTOS, Frederico de Holanda; NASCIMENTO, Maria Aparecida Lopes; LIMA, Danielle Lopes de Sousa; CORDEIRO, Abner Monteiro Nunes. Paisagens graníticas do nordeste brasileiro. Fortaleza: UFC, 2018.
MEIRA, Suedio Alves; MORAIS, Jader Onofre. Os conceitos de geodiversidade, patrimônio geológico e geoconservação: abordagem sobre o papel da geografia no estudo da temática. Boletim de Geografia, Maringá, v. 34, n. 3. p. 129-147, 2016. DOI: https://doi.org/10.4025/bolgeogr.v34i3.29481
PEREIRA, Antônio Ribeiro. Patrimônio geomorfológico no litoral sudoeste de Portugal. Finisterra, Lisboa, n. 59-60, p. 7-25, 1995.
PEREIRA, Paulo Jorge da Silva. Patrimônio geomorfológico: conceptualização, avaliação e divulgação: aplicação ao Parque Natural de Montesinho. 2006. Tese (Doutorado em Geociências) – Escola de Ciência, Universidade do Minho, Braga, 2006.
PROGEO - PROTOCOL ON GEOCONSERVATION AND GEOHERITAGE. Conserving our shared geoheritage: a protocol on geoconservation principles, sustainable site use, management, fieldwork, fossil and mineral collecting. Sweden: ProGEO, 2011. Disponível em: https://www.sigeaweb.it/geoheritage/documents/progeo-protocol-definitions-20110915.pdf. Acesso em: 22 jul. 2025.
RABELO, Thiara Oliveira. Geodiversidade em ambientes costeiros: discussões e aplicações no setor sudeste da Ilha do Maranhão, Ma – Brasil. 2018. Dissertação (Mestrado em Geografia) – Universidade Federal do Rio Grande do Norte, Natal, 2018.
SANTOS, Frank Gurgel et al. Mapa Geológico da Província da Borborema. Recife: SGB-CPRM, 2021. 1 mapa. Escala 1:1.000.000. Disponível em: https://rigeo.sgb.gov.br/handle/doc/22508. Acesso em: 21 jan. 2025.
SILVA, Eridiana Neves da. Intemperismo em rochas graníticas: mudanças paleoclimáticas do Pico do Jabre – PB. 2022. Monografia (Licenciatura em Geografia) – Universidade Federal de Campina Grande, Campina Grande, 2022.
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2025 Tiago Pereira de Medeiros, Raiane Islane Araújo de Souza, Abner Monteiro Nunes Cordeiro

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial 4.0.
Los autores conservan los derechos de autor y la obra está bajo licencia Creative Commons Reconocimiento-NoComercial 4.0 Internacional. Esta licencia permite a terceros distribuir, remezclar, adaptar y desarrollar el material en cualquier medio o formato únicamente con fines no comerciales, dando el debido crédito a la autoría y a la publicación inicial en esta revista.
La revista se reserva el derecho de introducir cambios normativos, ortográficos y gramaticales en los originales con el fin de mantener el nivel culto de la lengua y la credibilidad del vehículo. No obstante, respetará el estilo de redacción de los autores. Los cambios, correcciones o sugerencias de carácter conceptual se enviarán a los autores cuando sea necesario.











